Terugblik

Zo, we zijn allebei weer thuis! Nikki op haar stek in Amsterdam, ik in Zwolle. Langzaam kom ik weer terug in deze werkelijkheid. De stapel Kerstkaarten die op me lag te wachten, alle telefoontjes en de agenda voor de komende tijd helpen daar geweldig bij!

Tijd om nog een laatste bericht op dit blog de wereld in te sturen, even terug te kijken en ook verder, het nieuwe jaar in. Ik ben moe, dus doe inmiddels al dagen over het schrijven en vooral foto's uploaden in dit bericht....
We hadden een goede thuisreis. Wel een lange dag, ik had via Internet zo goedkooop mogelijke vluchten uitgezocht en dat betekende een lange stop in Madrid. Maar daar scheen lekker de zon, dus buiten met een mooi boek kwamen we ieder de tijd goed door.
Ik realiseerde me pas bij thuiskomst dat ik in mijn laatste berichten vergeten ben iedereen gelukkig nieuwjaar, of op z'n Spaans: Feliz Ano te wensen. Dat ben ik vergeten door de relatief stille jaarwisseling, gebrek aan oliebollen en doordat ik zo ergens anders was en ook mee bezig was. Maar bij deze voor iedereen ook via dit blog een heel gezond en voortvarend 2008, met mooie ontmoetingen op je pad...

Na het vorige bericht heb ik, slap als een vaatdoek, nog wat door Santiago gewandeld. Het blijft een mooie stad, ook als het er grauw en grijs is van de regen. De kerstverlichting maakt wel veel goed. Ik miste de levendigheid van de zomer. Toen waren de straten vol mensen - pelgrims en toeristen, op pleinen speelden theatergroepen, terrassen zaten vol. Regelmatig kwam ik toen bekenden van de Camino tegen.
Niet alleen Santiago was anders dan in de zomer, ook deze Camino was natuurlijk een heel andere ervaring. Belangrijkste verschil is de temperatuur. We hadden ons geen van beiden gerealiseerd wat kou met je doet. Zo gewend als we zijn aan verwarmde huizen en openbare ruimtes die op een aangename temperatuur zijn. Nu was het binnen vaak koud en klam, soms heel koud - brrrr, soms meer in de orde van onbehaaglijk. Door de kou sloot ik me af van de buitenwereld, verkrampte ik, trok ik mijn schouders op, leek het alsof het veel om de temperatuur ging, zei ik vaak dat het koud was, etc. en kostte het moeite om positief te blijven. De nacht in de heel koude herberg van Tui duurde het bijvoorbeeld lang voor ik me realiseerde dat ik verkrampt in bed lag en dat ik ook warm kon zijn / worden door te ontspannen, dat ik het dan in ieder geval niet kouder had..

Pas buiten, door te lopen in de zon die er na de koude nachten vaak was, kon je weer ontspannen, openen, lachen. Even denken van "ha lekker..." Met een piepschuim kussentje onder de billen (de grond bleef koud) kon ik lekker in het gras zitten (of liggen, zoals Nikki) en de warmte voelen!

Gelukkig hebben we maar een paar regendagen gehad. Regen maakt je wereldje kleiner, ook door de poncho. Met regen nam ik altijd minder en kortere rustpauzes, waardoor een regendag daardoor ook zwaarder werd.

(Deze maffe foto maakten we op de laatste wandeldag: allebei met ons fototoestel onszelf op de foto zetten; in de spiegel van een badkamermeubel in een etalage)

Al eerder schreef ik over het op elkaar aangewezen zijn. We hebben maar vier andere pelgrims ontmoet. Doordat we soms niet in herberg konden overnachten en in een klein, koud kamertje terechtkwamen, hadden we vaak ook weinig ruimte om ons te bewegen. Paulo Coelho schreef een boek over de pelgrimstocht naar Santiago en met daarin veel wijze lessen. Een ervan wil ik hier noemen: je bent altijd op de juiste plaats, met de juiste mensen en op het juiste moment... (om er van te leren!).
Door de weersomstandigheden, weinig tijd om echt te ontspannen en het op elkaar aangewezen zijn was het al met al een zware tocht, die fysiek en mentaal het nodige gevraagd heeft. De buikgriep kwam natuurlijk ook door de verminderde weerstand, van de zomer had ik nergens last van. Ik heb nu ook wat klachten die op gordelroos lijken, ook een gevolg van verminderde weerstand. En de vermoeidheid zit me nog in het lijf en de benen!

Wat een watjes, wat een gezeur.... ga ik zelf bijna denken als ik het bovenstaande lees. Och nee, we hebben een zware tocht volbracht en daar ben ik trots op, dat hebben we goed gedaan!
Met dit resultaat en met alle gedachten en inzichten van de afgelopen weken kan ik weer verder, het nieuwe jaar in. Ik heb er zin in en ga er wat moois van maken! Nikki doet dat ook en heeft haar project zelfs al een naam gegeven: Sainte Marie de la Soupe...

Of ik weer een Camino ga lopen? Voorlopig even niet, ik heb er nu genoeg van. Maar zeg nooit "nooit" want vrij op pad, lekker buiten, lopen, de gedachten vrij laten: heerlijk, dat is wel verslavend!

Nog een paar praktische opmerkingen: als je er zelf over denkt deze Portugese Camino te gaan lopen, ga dan in het voorjaar! Ik stel me zo voor dat het daar dan prachtig is, met al het uitlopend groen, bloeiende bloemen, de druivenranken die overal schaduwrijke prieeltjes vormen, het kleinschalige gebied op de menselijke maat... In twee weken goed te doen, eventueel extra tijd om als toerist naar zee te gaan of iets buiten de route te bekijken is ook niet verkeerd. Wij hebben twee gidsen gebruikt, een Duitstalige en een Engelse, van John Brierly. Deze laatste is de mooiste en beste, met mooie foto's, goede beschrijvingen etc. Er staan ook korte teksten in met persoonlijke en spirituele ontboezemingen, die voor mij en ook voor Nikki inspirerend waren op deze tocht. In de Duitse staan wat meer praktische zaken, zoals detailbeschrijvingen van de route (niet nodig, want er staan veel gele pijlen) en tips voor een overnachtingsplek of een restaurant.

Buon Camino - al dan niet op het echte pad....!

Jannie

Tot slot nog een paar foto's:

De laatste loodjes

Dag allemaal,

Jullie hebben nog wat verhalen over onze tocht tegoed!
Het voor - vorige bericht kwam uit de bruisende stad Pontevedra. De volgende dag weer een aardige wandeling voor de boeg.
Ik begon met verdwalen, had mijn hoofd er niet bij - en wat dan gaandeweg gebeurd is dat ik mijn hoofd er ook niet meer bij krijg.. Na al die dagen en weken lopen ben ik ook nu weer gewoon in staat om teveel te lopen, te weinig te rusten, te tobben, te weinig te drinken, niet te ontspannen, steeds meer mezelf tegen te komen... En dat terwijl de omgeving prachtig was, het weer goed (eerst wat koud en grijs - toch ook weer nachtvorst gehad) en er een zonnetje doorkwam. Gevolg was pijn in de benen en moe, erg moe. Nikki had nergens last van, zij zocht en vond de zon onderweg.
We besloten in een klein dorp, Briallos, in de herberg te blijven. Ook een nieuw gebouw, annex dorpshuis etc. Warm welkom, warme herberg en goede voorzieningen. weer de enige gasten, een hele herberg voor ons alleen op oudejaarsavond! Kleren wassen , koken, glaasje wijn, eten, spelletjes kaart, al doende kwamen we avond door. We hadden begrepen dat er in het dorpshuis een feest was, vanaf tien uur tot een uur. Geen uitnodiging voor ons, kennelijk wilde het men onder elkaar houden en er geen vreemde pelgrims bij. Het feest begon om tien uur niet, want men had geen verwarming, dus bleef het rustig naast ons. Wij toasten het oude jaar uit en het nieuwe in met cava en zagen in de verte een paar vuurwerkpijlen de lucht in gaan en staken zelf een paar sterretjes in de fik. Toen we op bed lagen, barstte het feest in het dorpshuis wel los. Veel lawaai, vuurwerk, getoeter, schreeuwende kinderen, lachende mensen. Het was vast heel leuk daar, maar niet voor ons... Ik was zo moe dat ik er deels door heen kon slapen, Nikki heeft geen oog dichtgedaan.
De volgende dag gingen wij weer op pad, door grijs landschap, door doodstille dorpjes, met af en toe een beetje zon. Ik heb geleerd van mijn offday gisteren en loop weer lekker, drink veel, zit dus ook weer veel op de hurken in de berm. Gelukkig was er wel een cafe open, voor een lekkere bak koffie. En een mooie stempel op onze credential. Later gaat het weer regenen.
Onze volgende stop is Padron, bekend van de Piementes de Padron, kleine peperachtige paprika´s , geroosterd en met olie en zout smaken die heerlijk! Ook op de Camino de Santiago heeft deze plaats grote betekenis, hier zou de apostol Jacobus - Santiago - gepreekt hebben. Later zou de boot met het stoffelijk overschot van de apostel hier zijn aangemeerd, waarna de resten in Santiago (dat toen anders heette) zijn begraven.
De herberg is weer helemaal voor ons twee. Koud, zonder verwarming, dat wel, maar de deur staat gastvrij open en de hospitalero die komt is aardig. De regen zal het 's nachts niet zo doen afkoelen.
Inmiddels regent het dat het giet, weinig mensen op straat, veel cafes en restaurants zijn dicht. Ongezellig, terwijl het wel een leuke plaats lijkt! We vinden wel een bar met veel jonge mensen, raken aan de klets met een Spaanse man met Colombiaanse vrouw die ook op zoek zijn naar warmte. Samen drinken we een heerlijk glas wijn.

Tijdens het eten staan we er bij stil dat we bijna aan het einde van deze tocht zijn, morgen komt Santiago in beeld. Zoals deze zomer is ook deze Camino; uit je eigen huis en uit je eigen kijken stappen. Bewust ervaren wat anders soms zo vanzelf is en gaat. Ook het samen op pad zijn hoort daarbij. Afgelopen zomer kwamen we elkaar tegen, trokken we even met elkaar op en daarna gingen we ieder ons weegs, tot we elkaar weer ontmoeten op de weg. Nu zijn we meer op elkaar aangewezen, overdag en in de avond. Soms wrijft of schuurt dat, maar dat hoort er bij en lossen we ook op. We leren ook van elkaar, kijken zodoende ook met andere ogen naar onszelf.
Ook deze Camino is waardevol. Veel indrukken op doen, mijmeren, gedachten vrij laten en soms bewust opzoeken om straks, thuis, weer verder te kunnen. En of ik het gevonden heb? Ik heb deze uitspraak in mijn boekje staan; wie vindt heeft niet goed gezocht....
In de nacht wordt Nikki ziek; overgeven, diarree. Komt vaker voor op de Camino, maar het is nu onverwachts en heel vervelend. De volgende dag nemen we dan maar een stuk de bus, zodat de laatste loodjes nog draagbaar zijn. Het stroomt ook nu weer van de regen. Nikki knapt gaandeweg wel op, maar is moe en koud. De aankomst in Santiago is dan ook zwaar. We willen ook niet te vroeg bij het pelgrimskantoor zijn, om lastige vragen over het lopen (alles gelopen?) te voorkomen. Maar we krijgen onze Compostela! Nummer 16 en 17 van dit nieuwe jaar! Vanmiddag, in de pelgrimsmis, werden we genoemd; Porto - dos Holandeses...
Overigens is het heel rustig in de kerk en op straat, weinig toeristen en pelgrims onderweg. De grote herberg is dicht, maar we vonden met gemak een kamertje in de oude stad, net onder de toren van de kathedraal, met klokken die ieder kwartier slaan, met grote zware dreunen.
Vannacht werd ik ziek; ook overgeven en diarree. Gelukkig gaat dat nu ook beter. Nog beetje voorzichtig doen met eten, maar Nikki is al weer opgeknapt, dus dat zal ik morgen ook wel zijn.
Dan gaan we vroeg met de bus naar Coruna, een uur hier vandaan, vliegen naar Madrid, wachten daar een halve dag en stappen laat in het vliegtuig naar Amsterdam.
Kortom, we zijn bijna weer thuis en pakken daar de draad weer op. Verrijkt met intense ervaringen. Zo donker en koud als het leek te worden, werd het onderweg meestal niet, maar ook deze Camino kende zijn hobbels, bergen en dalen..
Lieve groeten en graag tot in Nederland!
Jannie

In Santiago!

Lieve allemaal,

We zijn (weer) in Santiago! Vanmiddag kwamen we aan, in de stromende regen. In de kathedraal geweest, alle rituelen die bij het pelgrimeren horen weer volbracht: de Portico de Gloria door, een knuffel voor het beeld van de heilige Jacobus en een kijkje bij zijn graf. Deze keer heb ik als eerste een kaarsje voor mijn broer Jacob laten branden, hij is deze dag jarig en wordt 50!
Nikki had in de zomer een klein maskertje verstopt in de kathedral, tot haar grote vreugde lag het er nog steeds!
Ook was het weer aangenaam om gewoon even rustig in de kerk te zitten. Gelukkig zijn er nu weinig toeristen, wat de kathedraal, maar ook de stad aangenaam anders maakt. Op eens zien we dingen die we deze zomer niet zagen toen we er langs liepen.

Voor nu even een kort bericht, ik ben moe en we gaan zo eten. Daar moeten we op tijd zijn, want met de Compostela kunnen 10 pelgrims per keer gratis eten in de kelder van een groot hotel hier naast de kathedraal. We houden het even low budget!

Morgen neem ik meer tijd om te schrijven en zal ik verhalen van de afgelopen dagen. Iedereen erg bedankt voor de lieve berichten op het blog en per sms!!
Buenos tardes,
Jannie